NHÓM LỢI ÍCH CỦA TẤC VÀNG

Posted on 02/05/2012

1



Vàng xuống thấp nhất trong vòng vài tháng trở lại đây. Cùng lúc tín dụng đối với bất động sản được nới trở lại. Câu chuyện “cổ tích” đến hơi muộn (?), nhưng rồi cũng đã đến…

BẢO BẢO – Nếu không thực sự cảm thấy quan hệ giữa các lợi ích trên thị trường và cơ quan quản lý là khách quan, chí công vô tư, niềm tin vào chính sách sẽ khó tròn trịa như cần phải có.

Hôm 23/8/11 tôi đi mua vàng.

Không phải để buôn bán gì nhiều nhặn, mà chỉ vì một lời hứa mua cho mấy đứa nhỏ trong nhà cây vàng làm kỷ niệm. Lần lữa cả năm trời, cả tháng trời, rồi hàng tuần trời, tới lúc như nhiều người thấy vàng lên hoài không đừng được, vác tiền ngân hàng đi mua. Kẻo không biết bao giờ mới làm quà được cho tụi nó.

Rủi thay, sau khi lập kỷ lục đỉnh cao mọi thời đại, giá vàng thê thảm xuống. Thấy lỗ mấy tháng “lương tối thiểu” tới nơi.

Đọc báo mới biết, các nhà đầu cơ quốc tế kéo giá lên cả tháng qua bắt đầu chốt lời (Quỹ tín thác vàng SPDR bán sạch số vàng mua rả rích trong tháng 8). Còn trong nước thì nhờ Ngân hàng Nhà nước ra mặt trấn an dư luận, các con phố “vàng” Hà Nội như Trần Nhân Tông, Hà Trung mới bớt kẹt xe.

Trong lý trí, tôi hoàn toàn bị thuyết phục bởi phát ngôn của Thống đốc Ngân hàng và các chuyên gia kinh tế. Đúng là vàng, nhất là vàng dạng cây nén, chỉ cất vào két hay gửi ngân hàng. Muốn dùng làm trang sức cho đẹp hay khoe của, cũng ko thể đục 1 cái lỗ xâu dây đeo tòng teng ở cổ. Tóm lại cây vàng nằm im. Không đóng góp gì cho chu trình sản xuất – kinh doanh hay tiêu dùng của nền kinh tế cả.

Có điều, về tâm lý, khó có thể nói là tôi mong vàng xuống giá. Nếu không cưỡng lại được xu thế này, tôi cũng hy vọng vàng giảm từ từ. Để có khi đem bán cắt chút lỗ đợi kinh tế khởi sắc ngày đẹp trời nào đó vàng xuống thì mua lại gỡ gạc. Giờ bảo tôi tham gia đối sách nào đó kéo vàng xuống, không khéo mà khó vô tư hoàn toàn. Có được cái lý trí sáng suốt ở trên co kéo, thì cũng bị tâm lý xót ruột tối mày tối mặt dưới kia nó ảnh hưởng.

Vàng nóng như vậy, nhưng quy mô và giá trị chỉ bằng phần nhỏ của bất động sản. Một căn nhà trung tâm Hà Nội hay Sài Gòn, giá khẽ khàng giao dịch cả chục năm nay cũng loanh quanh con số ngàn lượng, dù vàng thấp hay cao. Có hàng chục ngàn căn nhà như vậy. Sau khi Sài Gòn thêm quận mới dăm bảy năm trước, và đặc biệt gần đây với Hà Nội mở rộng, số nhà giá ngàn cây càng khó đếm nổi.

Giá bất động sản mà lên hoài thì sao? Theo tư duy của thị trường vàng, để bình ổn thì phải có sự can thiệp của nhà nước. Có thể bằng nguồn cung, có thể về quy hoạch giãn dân, cơ chế ưu đãi đầu tư, ưu đãi người mua lần đầu (như Úc và Canada).v.v. Tựu chung lại là tác động vào giá. Nhưng giá nhà đất vẫn vô chừng. Và luôn có một lời giống như nói giảm, nói tránh rằng ở Việt Nam biết giá nào là giá hợp lý để tác động? Lúc thị trường bất động sản nóng sốt, đã từng có một quan chức cấp cao trong ngành đất đai cảm thán về quản lý giá đất: “Đúng là bất lực thật!”[1]

Lạ thay, cơ quan quản lý lại bày tỏ, hoặc tỏ ra, bất lực trước một vấn đề vốn đo đếm ở  mức “sàn” thì tầng tầng lớp lớp khung giá do chính quyền ban hành, còn “trần” thì nhan nhản các quảng cáo về bất động sản từ các môi giới chuyên và không chuyên trên các trang rao vặt. Muốn biết khoảng cách về giá, chênh lệch giữa sàn và trần, thực và ảo, thu nhập chìm nổi, không phải không có cách.

Sáng tối nhấp nháy như vàng, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước còn nhận định: “chênh lệch 400.000 đồng” là mức hợp lý giữa giá mua và bán. Còn nhà đất lại vô phương(?).

Điểm khác biệt giữa hai loại tài sản là nhiều gia đình có thể không có hoặc không cần có vàng[2], nhưng chắc chắn là cần một mái nhà để ở.

Nhưng điểm giống nhau thì cả hai đều được coi là phương tiện để đầu tư hiệu quả nhất, như nhiều nhà làm chính sách “mách nước” cho thị trường. Thành ra một đằng cam kết kéo giá bất động sản xuống giá trị thực để đông đảo dân chúng an cư, một đằng trấn an các nhà đầu tư: rồi giá còn lên nữa.

Không ngạc nhiên khi thấy những mách bảo về một thị trường bất động sản khởi sắc và sinh lời tỏ ra đi trước một bước so với những cam kết định hướng bình ổn kinh tế vĩ mô từ cấp cao nhất. Chẳng hạn, sau cuộc gặp với các chuyên gia kinh tế hàng đầu vừa qua, Thủ tướng chỉ đạo “kiên định các mục tiêu của Nghị quyết 11”. Nhưng trước đó, thị trường đã trót phập phồng hy vọng cùng những tuyên bố mạnh dạn của một số quan chức rằng, van tín dụng cho bất động sản nay mai sẽ được nới lỏng theo chỉ thị của Chính phủ (?). Phải chăng lý do là vì xét về quy mô và giá trị, ở Việt Nam, nhà đất là phương tiện đầu tư phổ biến hơn cả vàng.

Bộ trưởng mới của Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa đề ra một định hướng gây nhiều xúc cảm. Theo đó, nhiệm vụ mà Bộ này “sẽ phải thực hiện là tiếp tục hoàn thiện các công cụ tài chính như thuế và phí. Đây cũng là giải pháp cơ bản để xóa bỏ tình trạng đầu cơ, lãng phí đất đai”.[3]

Một “cương lĩnh” thật đáng hoan nghênh. Đây chắc là nội dung cử tri mong chờ nhất trong nhiệm kỳ của bộ trưởng. Điều đáng quan tâm là sự mong chờ đó được đảm bảo ở mọi cấp quản lý khác hay không.

Có thể thấy một khi các chính sách làm ra dù chỉ có chút mâu thuẫn về lợi ích giữa người lập chính sách và đối tượng điều chỉnh của chính sách cũng dẫn tới những tác động nhất định. Nhẹ thì về mặt tâm lý. Chính sách đâu phải chỉ có những người thảo chính sách thực hiện, còn các cơ quan khác thi hành và người dân nữa. Không thực sự cảm thấy lợi ích trên thị trường và cơ quan quản lý là khách quan, chí công vô tư, niềm tin vào chính sách sẽ khó tròn trặn như cần phải có.

Khi lợi ích gắn kết con người vào một vấn đề chung, không hiếm trường hợp, nhóm lợi ích là một khái niệm tuy trừu tượng nhưng có thể luận ra. Đồng thời lợi ích nhóm là một khái niệm “mềm” ẩn chứa mối ràng buộc giữa những thành viên của nhóm mà không cần phải biết nhau. Chia sẻ lợi ích sản sinh từ một chu trình là đủ “chung thuyền”.

Có những người hôm 23/8 mua vài chục hay trăm lượng vàng giá đỉnh. Giờ chắc đang “trớt quớt” giống tôi. Đành an ủi. Mình cũng có “nhóm” của mình.


[1] Quản lý giá đất: “Đúng là bất lực thật!” http://vneconomy.vn/20110330035040444p0c17/quan-ly-gia-dat-dung-la-bat-luc-that.htm

[2] ‘Phần đông dân cư không có nhu cầu dự trữ và kinh doanh vàng’ http://ebank.vnexpress.net/gl/ebank/thi-truong/2011/04/phan-dong-dan-cu-khong-co-nhu-cau-du-tru-va-kinh-doanh-vang-1-2/

[3] “Sẽ quyết liệt ngăn đầu cơ đất đai” http://vneconomy.vn/20110824091949765P0C17/se-quyet-liet-ngan-dau-co-dat-dai.htm

Advertisements