Á vận hội, có vội được không?

Posted on 12/04/2014

0


2b3fe901e91819fb25dc47e7f492edab_1354710902

-BẢO BẢO-

(TBKTSG số 15/2014) Từ lâu, “Hà Nội không vội được đâu” đã trở thành không chỉ một câu nói đùa vui của người dân thủ đô. Sâu xa hơn, câu thành ngữ hiện đại ấy cho thấy để làm một điều gì đó mang tính cách tân, hay cần phải thúc đẩy nhanh chóng một nhiệm vụ nào đó, rất khó để có thể thực hiện ở chốn kinh kỳ, nơi hành động rất dễ đụng trên, chạm dưới. Từ đó, câu nói trở thành một lời bào chữa, một câu tặc lưỡi cho sự chậm chạp, lững thững diễn ra khắp nơi, bất kể đó là khi gặp phải một ngã tư tắc nghẽn quanh năm, vài con đường bị đào xới rồi để đó nhiều ngày, những vỉa hè ngổn ngang hàng quán không ai dẹp nổi.

Thế nhưng, nhìn từ một sự kiện đang gây quan tâm chú ý gần đây, dường như người ta đang thấy có một sự thay đổi lớn về tư duy hành động đang diễn ra ở Hà Nội,nơi Bộ Văn hoá – Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đang hối hả vận động cho việc phê duyệt đăng cai một trong những sự kiện thể thao lớn nhất châu Á – ASIAD 18 (2019). Theo đề án của Bộ này, Việt Nam hoàn toàn đủ sức chuẩn bị cho Á vận hội chỉ trong vòng 5 năm tới và với một kinh phí hết sức phải chăng là 150 triệu USD. Nếu “nhiệm vụ bất khả thi” đó (như một số lượng ý kiến phản hồi rất lớn bày tỏ) được hoàn thành, và khí thế ấy lan toả sang các lĩnh vực khác, câu “Hà Nội không vội được đâu” rất có thể sẽ thất truyền trong kho tàng thành ngữ, tục ngữ đương đại.

ASIAD, nên liều hay nên nhát?

12709_164896876988324_869035627_nKhông khí nhộn nhịp quanh câu chuyện gợi nhớ một cuộc vận động tương tự do Bộ VHTT&DL khởi xướng, bầu chọn cho Vịnh Hạ Long trở thành một trong bảy kỳ quan mới của thế giới (2011). Mục đích lớn lao ý nghĩa của hai sự kiện này cùng hướng tới một lý lẽ thường thấy là nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế, quảng bá du lịch và phát triển kinh tế.

Cái khác biệt giữa hai cuộc vận động là ở chỗ, tổ chức nghĩ ra cuộc bầu chọn kỳ quan, New7Wonder, có lai lịch không rõ ràng và một lịch sử kém huy hoàng hơn rất nhiều so với Hội đồng Olympic châu Á (OCA). Phương thức vận động cũng hết sức khác nhau. Nếu cuộc đấu giữa các ứng viên kỳ quan thuần túy dựa vào “nhân dân”, những người sẽ bỏ công, dành tiền nhắn hàng chục triệu tin nhắn cho danh thắng nước nhà thì lần này phải là đại diện Chính phủ nộp hồ sơ đăng ký. Sau khi Dubaigiàu có của UAE “bỗng dưng muốn rút” thì Hà Nộiđã giành quyền đăng cai ASIAD trước một thành phố của Indonesia là Surabaya.

Kết quả là, quy trình để đạt đồng thuận việc đăng cai ASIAD gần như nội bộ hơn rất nhiều. Dư luận có lẽ còn không được biết tới, nếu như Bộ VHTT&DL không mang nó ra thảo luận trước cơ quan của Quốc Hội. Thậm chí, một số lãnh đạo Chính phủ cũng tỏ ra không nắm rõ được việc này trước khi phía Quốc Hội lên tiếng.

Cái khác biệt nữa là nếu như kỳ quan Hạ Long chỉ tốn kém vài chục triệu tin nhắn và giúp rèn luyện cơ bắp cho ngón tay cái của quảng đại quần chúng, thì ASIAD đòi hỏi đầu tư nhiều hơn rất nhiều, dù mức dự toán của Bộ VHTT&DL đã tiết kiệm tới mức không hiểu sao rất hiếm người tin. Có lẽ họ chăm chăm nhìn vào các ASIAD trước đó để bị sự hồ nghi xâm chiếm. Ví dụ, Qatar 2006, BTC chi khoảng 2,8 tỉ USD; Quảng Châu, Trung Quốc 2010, BTC chi 17 tỉ USD, (tất nhiên vì bao gồm cả việc xây dựng một thành phố mới, hệ thống tàu điện ngầm và hoàn thiện mạng lưới giao thông); còn tạiASIAD 17 Incheon, Hàn Quốc 2014, BTC dự kiến chi khẽ khàng cũng khoảng 1,62 tỉ USD. Cộng với truyền thống dự toán thấp, quyết toán cao trong các công trình, dự án đầu tư từ vốn ngân sách, thực chất là tiền thuế của quốc gia, người ta không lăn tăn mới là lạ.

Đáng chú ý là, dù cuộc vận động cho Hạ Long ngày nào mang tính cục bộ hơn nhiều, hầu như rất hiếm có ý kiến trái chiều. Trong khi đó, dự định “đầu tư” cho việc đăng cai ASIAD gây tranh cãi sôi nổi, từ cấp độ cơ quan Chính phủ cho tới rộng rãi công luận. Không nói tới người ngoại đạo, chính những cựu quan chức hoặc chuyên gia hàng đầu về thể dục thể thao cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc về tính khả thi của cả hiệu quả đầu tư tổ chức ASIAD, lẫn khả năng chuẩn bị về chuyên môn cho đội ngũ vận động viên với tư cách chủ nhà. Người ta vừa e ngại nhìn thấy một viễn cảnh lỗ lã như Hy Lạp hậu Olympic 2004, vừa không muốn nhìn thấy một nước chủ nhà mà thành tích không lọt nổi vào Top 10 huy chương Asiad.

Ngược lại, một thsport-train-training-sportsman-athelets-sportsmen-epa2209liểu số ý kiến cho rằng, việc đăng cai Asiad đã không còn đường lùi, vì nếu rút lui, như mấy anh Hàn Quốc hay Pakistan thưở nào thì thật ảnh hưởng thể hiện quốc gia, thiếu tự tin vào năng lực quản lý và học hỏi, sáng tạo của người Việt. Chẳng phải một vị quan chức UB Olympic đã trình bày phương án tiết kiệm bằng cách thiết lập các mặt sân thi đấu đảm bảo được trồng cỏ hoặc san cát đạt tiêu chuẩn quốc tế nhưng sử dụng khán đài lắp ghép, thuê khung kho, lều bạt tạm cao cấp làm các phòng chức năng, sau khi kết thúc Đại hội sẽ tháo gỡ đó sao?

Người lớn khát thành tích cao, trẻ em lao đao chết đuối

Tiếp cận từ một góc nhìn khác, nói một cách công bằng, thể chất hiện tại của người Việt đang ở mặt bằng thấp so với khu vực, chưa nói tới thế giới. Nền tảng hạn chế này ít nhiều có ảnh hưởng tới khả năng giành chiến thắng ở mọi loại hình thi đấu, ngoại trừ những môn ít yêu cầu thể lực sung mãn như bắn cung hay wushu. Cải thiện điểm yếu này cho thế hệ mai sau là một nhiệm vụ cao cả đặt ra cho cơ quan nhà nước phụ trách phát triển thể dục thể thao.

Tuy nhiên, cách thức đạt được cứu cánh nói trên cần được xem xét thực hiện từ những hướng khác nhau. Có thể là sự đầu tư tạo ra một đột phá thành thích vượt trội ở tầm quốc gia mà ví dụ mơ mộng nhất là Việt Nam bỗng giành được độ 30 huy chương vàng Asiad. Từ đó tạo đà kích thích phong trào tập luyện đang còn èo uột ngay cả ở lớp thanh niên thích say sưa uốn éo V-pop K-pop hơn là có mặt hàng sáng quanh Hồ Hoàn Kiếm. Cách này sẽ thêm khả thi, nếu biết học tập phong trào truyền hình thực tế đang nở rộ khiến thanh niên mọi lứa tuổi nhấp nhổm xếp hàng học nhảy, thi hát vài năm gần đây.

Cũng có thể là một sự đầu tư hệ thống bài bản vào giáo dục thể chất ở học đường, nơi phần nhiều đang giúp học sinh luyện tập cơ lưng bằng những ba-lô sách vở mà trọng lượng tính bằng cân bằng yến. Không chỉ là giáo dục thể chất, những trang bị về thể dục thể thao còn hình thành kỹ năng sinh tồn theo suốt cuộc đời. Lấy bơi lội ra làm ví dụ, theo một số nguồn báo chí, “năm nào cũng có trên 3.500 trẻ em bị chết đuối”, chiếm khoảng 50% tử vong vì tai nạn ở thanh thiếu niên. Nếu các trường học có hạ tầng thể dục thể thao tử tế hơn, đủ để dạy dỗ học sinh theo đúng lời răn truyền thống “có phúc đẻ con biết lội”, có lẽ con số này không đều đặn tới vậy.mobile_game_banner_puzzle.nupogodi001

Cái khó là ở chỗ, nếu trình ra một đề án phát triển cơ sở vật chất ở cấp quốc gia, dần dà cải thiện chiều cao cân nặng và thể lực của thanh niên thế hệ 0x 1x chẳng hạn, phải rất lâu người trình duyệt mới gặt hái được kết quả, mà bản chất cũng là thành tích, theo nghĩa lành mạnh phi vật chất. Số tiền 150 triệu USD, giả sử thầm lặng xây nên độ 3000 bể bơi dọc theo một đất nước nổi tiếng bờ biển dài như Việt Nam cũng sẽ không hấp dẫn bằng việc đầu tư cơ sở vật chất ở một vài tụ điểm để đăng cai một sự kiện với quy mô xuyên biên giới.

Vì thế, sẽ rất khó dự đoán kết quả của việc trình duyệt đề án tổ chức Asiad, cho tới khi cấp có thẩm quyền quyết định để các thông tấn xã vỉa hè chính thức loan tin bằng một dị bản câu thành ngữ ở đầu bài:

“Biết lội, không vội được đâu” hay “Á vận hội, không vội được đâu”?

Liên quan:

BONUS:

Nu Pogodi! – Olympic games (1980)

screen568x568